Bebeklikten İtibaren Çocuklara Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir?
Çocukluk Çağı Psikopatolojileri : Otizm Spektrum Bozukluğu
21 Mart 2018
Gelişim Psikolojisi Kent Üniversitesi Dersler
Gelişim Psikolojisi Dersler 4&5&6 – İkizlerin Gelişimi, Bebeğin Mizacı ve Gelişimi Etkileyen Faktörler
28 Mart 2018
Çocuklara Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

Çocuklara okuma alışkanlığı nasıl kazandırılır? Bu soru, daha henüz bebeği doğmamış ebeveynler için bile çok önemli bir soru. Daha çocuğunuz doğmadan, kitap okumanın çocuklar için ne kadar önemli olduğuna dair çevrenizden duyumlar alırsınız. Her gelişimsel basamakta kitap okumanın faydaları bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Dolayısıyla, çocuklara okuma alışkanlığı kazandırma konusunda insanların bu kadar ısrarcı olması anlaşılabilir bir durumdur diyebiliriz. Neyse ki bazı önemli adımları doğru attığınızda okuyan bir çocuk yetiştirmek görece kolay ve hatta eğlenceli bir şeydir.

 

Çocuğunuza okuma alışkanlığını erken kazandırmak önemli.

 Çocuklara Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

 

  • Öncelikle siz kitap okumayı kendiniz için öncelikli bir yere koyun.

 

Zaten hala kitap okuma alışkanlığı olan biriyseniz sorun yok, fakat kitap okuma alışkanlığınızı zaman içerisinde yitirdiyseniz önce bunu geri kazanmanız gerekiyor. Eğer bir okur yetiştirmek istiyorsanız önce anne veya baba olarak sizin iyi bir okur olmanız gerekir. Çocuk için hiçbir örnek, sükunetle kendi kitabını okuyan anne-baba kadar iyi olamaz.

 

  • Bebekler de onlara kitap okunmasından faydalanabilir.

En azından oturmayı öğrenene kadar kitapların bebeklere bir fayda sağlamayacağını düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Yenidoğanlar bile onlara okunan hikayelerden faydalanabilirler. Ayrıca kitap zevkiniz hakkında şikayet de edemezler. Yani istediğiniz her şeyi okuyabilirsiniz. Yemek kitabı, distopik bir roman veya ebeveynlik rehberi… Çocuk kitabı olması gerekmez. Önemli olan sizin ses tonunuz ve kelimelerin kendi içinde olan ahengidir. Psikolojik araştırmalara göre yenidoğan bebeklerin maruz kaldıkları kelime miktarının dil gelişimlerine direkt olarak etkisi var.

  • Çocuklara Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?Kullanılan dilin canlı ve çocuğunuza yönelik olması gerekiyor.

Dolayısıyla televizyonu açık bırakmak ve hatta sesli kitap kullanmak sayılmaz. Çocuğunuzun kütüphanesinde bulunacak çocuk kitaplarından okumak iyi bir fikir olabilir fakat kendinizi sınırlamayın. Okuduğunuz şeyden sizin de zevk aldığınızdan emin olun.

  • Dinleyicinize dikkat ettiğinizi ona gösterin.

Göz kontağı kurun fakat ondan dikkat ettiğine dair belli bir tepki beklemeyin. Çocuğunuz  sıklıkla sizi dinlemiyormuş gibi görünebilir, fakat sizin katkınızla yerleştireceği ve hayatı boyunca devam edecek olan örüntüleri, rutinleri ve dikkat becerisini içselleştirdiklerine emin olabilirsiniz.

  • Bebeğinizi konuşturun.

Bebekler sizin okuduklarınıza tepki olarak çeşitli sesler çıkarmaya başlayabilirler. Bu yaşlara uygun çoğu kitapta hayvan seslerini taklit eden anlamsız kelimelerin bulunmasının sebebi de budur, taklit etmesi kolaydırlar. Eğer çocuğunuz bir ses çıkarıyorsa cevap vermeyi deneyin. Size anlamsız gelebilir fakat bu da bir iletişimdir.

Çocuklara Nasıl Okuma Alışkanlığı Kazandırılır?Çocuklara Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır? Okumayı öğrenmeye başlarken.

Çocuğunuzun metinlerin içinden kelimeleri seçip okuyabilmeye başladığı an, sihirli bir dönüm noktasıdır. Ancak, aynı aileden bile olsalar her çocuk için okuma becerisi kazanabilme farklı zamanlarda gerçekleşir. Çoğu aile çocuklarının kelimeleri ve harfleri tanımada sorun yaşadıkları uzun bir dönemi takiben, adeta algıda patlama yaşanan bir dönemden bahsederler. Bu dönemde çocuğun okuma sürecini mantığına oturtmasıyla duraklama yaşadığı dönemden okuma becersini yavaş yavaş geliştirdiği döneme geçiş yaşanır. Bu süreçte çocuklarınızı acele ettirmemeniz gerekiyor.

Okumaya başlayacak olan çocuğunuzu desteklemek için yapabileceklerinize dair bazı öneriler:

  1. Çocuğunuz bazı kelimeleri seçebilmeye başladığı andan itibaren kitaplardan size onları okumasına fırsat verin.
  2. Fakat bu okumalarda çocuğunuzun okumasını test ediyormuş gibi davranmayın.
  3. En başta çocuğunuzun okuyabildiği kelimeleri okutun. Eğer daha çok kelime öğrenmişse veya okuma becerisini geliştirmişse başka sayfalara geçip onları okumasını deneyebilirsiniz.
  4. Ona kitap okumaktan vazgeçmeyin, kitap okumanızı dinlemek onunla aranızdaki bağın önemli bir parçası. Kendi başına okumayı öğreniyor diye yaşadığınız bu önemli deneyimi bir kenara bırakmamalısınız. Onun en çok hoşuna giden kitapları siz ona okumaya devam edin.
  5. Her çocuk farklı hızlarda okumayı öğrenir. Çocukların bağımsız okuyabilir hale gelmesi için “doğru” bir yaş veya her çocuğa uygulanabilir çabuk okumayı sağlayacak bir formül yoktur. Aslında, 5 yaşındaki çocuklar gelişimsel olarak okumayı öğrenmeye hazırdırlar.
  6. Okumayı bir iş haline getirmeyin. Çocuğunuz zaten okulda bu baskının altında kalıyor olabilir. Evde okumak güzel, eğlenceli, merak güdüleyici ve ilham verici olmalıdır. Çocuğunuzu okumaya teşvik ederken, asıl amaç ona okuma sevgisi aşılamak olmalı. Kitap okuma deneyimini ulaşılması gereken hedeflere dönüştürmekten kaçının.
  7. Geç okumayı öğrenen çocuklar genellikle daha iyi ve daha istekli okuyucular olurlar. Bununla beraber, eğer çocuğunuzun öğretmeni disleksi gibi bir okuma güçlüğünden şüpheleniyorsa bu alanda uzman birinden resmi bir değerlendirme alın. Çocuğunuz okumayı öğrenme konusunda sandığınızdan daha büyük stres altında olabilir.

Yazı ve görsel kaynağı: New York Times

Facebook Yorumları
Alperen Doganer
Alperen Doganer
2014 yılında Yeditepe Üniversitesi'nde Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü öğrencisi olarak lisans eğitimime başlamamın ardından öğrenci değişim programıyla bir sene boyunca Ljubljana Üniversitesi'nde öğrenim gördüm. 2016 yılında Çift Anadal Programı kapsamında Psikoloji Bölümü'nün de öğrencisi oldum. Şu anda lisans eğitimimi sürdürürken Pavlov's Partner'da stajyer olarak çalışmaktayım.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.