Çocukluk Çağı Psikopatolojileri: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Çocuk ve Ergen Psikolojisi - Narsisistik Anne-Baba
Çocuk ve Ergen Psikolojisi: Bir Narsisistle Büyümek.
11 Aralık 2017
Gelişimsel Psikoloji Dersi
Gelişim Psikolojisi Dersi – İlk 3 Ders – Rahimde Bebeğin Gelişimi, Hamilelik ve Doğum
09 Mart 2018
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Nedir?

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dikkat, dürtüsellik ve hareket ölçütlerinde beklentiye uymama, aşırıya kaçma ve fonksiyonel bozulmaya neden olarak ortaya çıkan bir hastalıktır. Biyolojik kökenleri olabileceği gibi çevresel faktörler nedeniyle de gelişebilir. Erkeklerde görülme sıklığı daha fazladır. Kız çocuklara daha sıklıkla dikkat eksikliği tanısı konmaktadır.

3 farklı türü vardır:

  1. Bileşik Tip: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite beraber görülür.
  2. Dikkat Eksikliği Tip: Dikkat eksikliği daha baskındır.
  3. Hiperaktivite-Dürtüsel Tip: Hiperaktivite-dürtüselliğin ağırlıkta olduğu tiptir.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nda sıklıkla görülen belirtiler:

1- Dikkat eksikliği

  • Dikkatini vermesi gereken noktalara vermeme
  • Uygun koşullar olmasına rağmen ödevini bitirememe: ödev saatleri gittikçe uzar, sürekli mola almak isterler.
  • Talimatları dinlememe/yanlış anlama: Odadan bir şey getirmesini istediğinizde bambaşka bir şeyi getirebilirler, sık sık “ne alacaktım ben” diye sorabilirler ve/veya söylenileni dinler gibi gözükürken başka bir şeyle uğraşırlar.
  • İlgi alanına girmeyen konularda dikkat sorunu yaşama: Sevdikleri filmi 1 saat boyunca haret etmeden ve bölünmeden izlerken bunu derslerde yapmakta zorlanırlar.

2- Unutkanlık

  • Bir eşyasını okulda unutma, ödevlerini unutma

3. Bir türlü işe başlayamama (organize olamama)

  • Odasını toplamayı sürekli erteleme

4. Bir şeyleri sık sık kaybetme

  • Kaybettiklerini birinin sormasıyla fark ederler.

5. Zihinsel çaba gerektiren aktivitelerden kaçınma

  • Masa başı derslerde, satranç gibi oyunlarda zorluk yaşayabilirler.
  • Okul öncesinde masa başı aktiviteler yapılırken oyun köşesinde kalmakta ısrar ederler.

6-Hiperaktivite:

  • Aktivite düzeyinin yaşa ve ortama göre çok daha fazla olması halidir.
  • Yerinde duramama
  • Uygunsuz hareketlerde bulunma (örn: düz duvara tırmanma)
  • Çok konuşma/hareket etme

7- Dürtüsellik:

  • İçinden gelen itkiye göre hareket etme halidir.
  • İsteklerinin bekletememe (örn: 10 dk sonra parka gidileceği söylendiğinde sürekli “hadi” derler)
  • Karşındakinin sözünü kesme
Çocuğunuzda yukarıdaki özelliklerden çoğu 6 aydan uzun süredir varsa, iki veya daha farklı ortamda (evde, okulda) görülmekteyse ve çocuğunuzun sosyal ve akademik hayatında önemli bozulmalara yol açıyorsa, bir çocuk psikiyatrıyla görüşmenizi öneririz.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun (DEHB) Tedavisi:

DEHB tamamen yok olan bir bozukluk değildir. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun tedavisinde ilaç ve/veya psikoterapi kullanılır. İlaç olarak sıklıkla psikosimultan (Ritalin ve Conserta) kullanılırken, psikoterapide çocuğa kontrol stratejileri, aileye ise management stratejileri öğretilir.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun tedavisinde uygulanan oyun terapisinde çocuğun davranışlarını kontrol etmesini kolaylaştıracak duygularının düzenlenmesi, kendini gözlemleme becerisini ve farkındalığını geliştirme, algıların organizasyonu, değişen dikkati yönetilebilme ve çocuğun kendi dünyasında olup bitenlerle çevresinde olup bitenleri entegre edebilmesi konuları üzerinde çalışılır.

Kaynak: DSM-IV

Facebook Yorumları
Ayşe Canan Altındaş
Ayşe Canan Altındaş
Washington University'de Psikoloji ve Ekonomi lisansımı tamamladıktan sonra Türkiye'ye döndüm ve yurtdışı eğitim danışmanlığı sektöründe bir süre çalıştım. Bilgi Üniversitesi'nde Klinik Psikoloji Yüksek Lisansı'mı tamamladım. Şu anda İstanbul'daki ofisimizde uzman klinik psikolog olarak ve Amerika'ya üniversite ve yüksek lisans başvurularında 6 senelik tecrübemi kullanarak adaylara profesyonel eğitim danışmanlığı hizmeti sunmaktayım. Ayrıca Kent Üniversitesi'nde 2018 Bahar Dönemi'nde Gelişim Psikolojisi dersini vermekteyim. Bana ulaşmak için lütfen sitenin sağ üst köşesindeki sosyal medya veya e-mail butonlarından birini kullanınız.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.