Türkiye’nin Toplumsal Travma ile İmtihanı: Soma’dan Sonra Yas ve İnkar

Optik Ilüzyonlar Kapak
En İlginç Optik Ilüzyonlar
26 Nisan 2014
Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı Sunumu
Bahçeşehir Doğa Koleji: Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı Sunumu
18 Mayıs 2014

Türkiye’nin Toplumsal Travma ile İmtihanı: Soma’dan Sonra Yas ve İnkar

Bir Toplumsal Travma Olarak Soma

 

Son 5 gündür Türkiye, kriz yönetimi, kurtarma teknikleri, felaket sonrası tekrar yapılandırma ve travmanın yaralarını sarma konularında ciddi bir imtihandan geçiyor. Bu imtihanı başarıyla geçip geçemediği herkes arasında tartışma konusu. Ancak şu bir gerçek ki, facianın boyutu büyük ve Soma’daki halk başta olmak üzere Türkiye’deki birçok kesimden insanı bu facia ciddi boyutta etkilemiş, ve normal yaşayışından alıkoymuş durumda. Böyle bir zamanda sosyal medya ve ana akım medyadan takip edilebildiğim kadarıyla, toplum olarak Soma’nın bir facia olduğunu kabul ederken, onun travmatik boyutları ve bu facia için kimlerin sorumluluk alması gerektiği konusunda ciddi bir fikir ayrılığına düşmüş durumdayız.

Neden böyle bir fikir ayrılığına düşüyoruz? İnsan olarak, kayıplar için sorumluluk almayı kabul etmek oldukça zor. Psikolojik bir kavram olarak ‘bilişsel uyumsuzluk’ belki de şu an bir çok kişinin yaşadığı şey olarak tabir edebileceğimiz ‘akıl tutulması’nın bir sebebi. Bu kavrama göre insanlar, bir karar verdikten sonra kendi kararlarının en iyisi olduğuna kendilerini inandırmaya çalışırlar. Örneğin, yaşadığınız mahallede muhtar adayı A’ya oy verdiniz ve o kazandı, ancak bir senenin sonunda baktınız ki, Muhtar A, onun size söz verdiği hizmetleri yerine getirmiyor, üstüne üstlük muhtarlığın kasasını dolandırdığı ortaya çıktı. Böyle bir durumda nasıl hissedersiniz? Psikolojik araştırmalar gösteriyor ki, böyle bir durumda Muhtar A’ya oy verdiğiniz için kendinizi kötü hissetmemek için, Muhtar A’yı seçmenizin sebebini bir şekilde haklı çıkarmaya çalışıyorsunuz. Yani, Muhtar A’yı suçsuz görebilirsiniz, ya da onun bu işi yapmasının ‘bir sebebi’ olduğunu düşünebilirsiniz, veya bir anda Muhtar A’yı değersizleştirebilir, onun ‘son zamanlarda’ değiştiğini öne sürebilirsiniz.

Toplumsal Travma: Bilişsel Uyumsuzluk

Bilişsel uyumsuzluğa, karikatürlerden bir örnek

Toplumsal Travma - Vicdan

Zihni bulayan bilişsel uyumsuzluğu nasıl temizleyeceksiniz?

Araştırmalar ve vaka örnekleri gösteriyor ki, bir kişinin hayatında ne kadar çok üstünü örtmeye çalıştığı sorunu, inkar etmeye çalıştığı problemleri varsa, o kadar sık inkar mekanizmasını hayatının her alanına yaymaya başlıyor. Ve sonunda toplumsal travmalar bile birer inkar nesnesine dönüşmeye başlıyor. Küçük yaşta bir çocuk mu öldü, içiniz acısa bile kendinize itiraf edemiyorsunuz. Bir faciada 301 masum insanı mı kaybettik, empati kuramıyorsunuz, hatta başka insanların neden bu olayı bu kadar büyüttüğünü düşünüyorsunuz. Yani yavaş yavaş, vicdanınızı kaybediyorsunuz.

Vicdanı kaybetmek ne demek? İster dini kitaplara, ister psikoloji, ister felsefe kitaplarına bakın. Bir insanın vicdanını, empati kurma kapasitesini, göz yaşı dökebilme yetisini kaybetmesi aslında bir bakıma insanlığını kaybetmesi demek. İnsanlığın kaybolduğu yerde de yas tutulamıyor. Yaralar iyileştirilemiyor. Kanayan yaralar gitgide yürüyen bir apsenin içine hapsedilmiş, apseden çıkmayı bekliyor. Ve o apse insanlığın toplumsal bilincinde nasıl patlar bilinmiyor. Ancak şu bir gerçek ki, Türkiye’nin bakılamamış, sarılamamış yaraları gitgide büyüyor…

Facebook Yorumları
Ayşe Canan Altındaş
Ayşe Canan Altındaş
Washington University'de Psikoloji ve Ekonomi lisansımı tamamladıktan sonra Türkiye'ye döndüm ve yurtdışı eğitim danışmanlığı sektöründe bir süre çalıştım. Bilgi Üniversitesi'nde Klinik Psikoloji Yüksek Lisansı'mı tamamladım. Şu anda İstanbul'daki ofisimizde uzman klinik psikolog olarak ve Amerika'ya üniversite ve yüksek lisans başvurularında 6 senelik tecrübemi kullanarak adaylara profesyonel eğitim danışmanlığı hizmeti sunmaktayım. Ayrıca Kent Üniversitesi'nde 2018 Bahar Dönemi'nde Gelişim Psikolojisi dersini vermekteyim. Bana ulaşmak için lütfen sitenin sağ üst köşesindeki sosyal medya veya e-mail butonlarından birini kullanınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial